Biuletyn Informacji Publicznej

Menu główne

Zawartość podstrony

19 grudnia 2017 12:46 | wersja 1 | Ten dokument ma 1 załącznik 1

UCHWAŁA NR XXXII/243/17 z dnia 14 grudnia 2017r.

w sprawie przyjęcia „Programu usuwania wyrobów zawierających azbest z terenu Gminy Warta Bolesławiecka”

UCHWAŁA NR XXXII/243/17
RADY GMINY W WARCIE BOLESŁAWIECKIEJ
z dnia 14 grudnia 2017 r.


w sprawie przyjęcia „Programu usuwania wyrobów zawierających azbest z terenu Gminy Warta Bolesławiecka”


Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875) w związku z założeniami „Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032” (M.P. z 2009 r. nr 50, poz. 735; M.P. z 2010 r. nr 33, poz. 481) po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu oraz Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu Rada Gminy Warta Bolesławiecka uchwala, co następuje:


§ 1. Przyjmuje się „Program usuwania wyrobów zawierających azbest z terenu Gminy Warta Bolesławiecka”, w brzmieniu załącznika do niniejszej uchwały.


§ 2. Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Warta Bolesławiecka.


§ 3. Traci moc załącznik nr 1 do uchwały nr XII/63/11 Rady Gminy Warta Bolesławiecka z dnia 11 października 2011r. w sprawie zatwierdzenia „Programu usuwania wyrobów zawierających azbest na terenie Gminy Warta Bolesławiecka na lata 2011 ‐ 2032” oraz „Regulaminu udzielania i rozliczania z budżetu Gminy Warta Bolesławiecka dotacji celowych na dofinansowanie prac wykonywanych w związku z usuwaniem wyrobów azbestowych lub zawierających azbest”.


§ 4. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.


Załącznik do uchwały nr XXXII/243/17
Rady Gminy w Warcie Bolesławieckiej
z dnia 14 grudnia 2017r.


PROGRAM USUWANIA

WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST Z TERENU GMINY WARTA BOLESŁAWIECKA


Spis treści

SPIS TABEL. 3

1.Charakterystyka Gminy. 4

2.Wprowadzenie.. 5

3.Szkodliwość azbestu dla zdrowia ludzkiego.. 7

4.Prawne aspekty dotyczące postępowania z wyrobami zawierającymi azbest10

5.Cel i zadania programu.. 15

6.Inwentaryzacja wyrobów azbestowych.. 16

6.1Metodyka i zakres inwentaryzacji16

6.2Wyniki inwentaryzacji17

6.3Kwalifikacja zinwentaryzowanych wyrobów z uwagi na stopień pilności ich usunięcia18

7.Składowiska odpadów niebezpiecznych.. 20

8.Program działań zmierzający do usunięcia wyrobów azbestowych.. 21

9.Monitoring realizacji Programu i wskaźniki realizacji:24

10.Beneficjenci programu.. 26

11.Harmonogram realizacji zadania.. 26

12.Finansowe aspekty realizacji programu.. 28

13.Harmonogram rzeczowy realizacji zadania.. 30

14.Potencjalne źródła finansowania.. 32

14.1Dotacje z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i GospodarkiWodnej32

15.Wpływ wdrożenia programu na środowisko.. 34

16.Podsumowanie.. 37

17.Materiały źródłowe.. 38

18.Załączniki43

SPIS TABEL

Tabela 1 Zbiorcze zestawienie występowania azbestu z podziałem na miejsce występowania:17

Tabela 2 Zbiorcze zestawienie występowania azbestu ze względu na rodzaj wyrobu zawierającego azbest18

Tabela 3 Zbiorcze zestawienie wg przewidywanego terminu usunięcia wyrobów zawierających azbest19

Tabela 4 Zestawienie zbiorcze występowania azbestu wg form własności19

Tabela 5 Wykaz składowisk przyjmujących azbest położonych najbliżej Gminy Warta Bolesławiecka.. 20

Tabela 6 Harmonogram realizacji „Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest”. 27

Tabela 7 Koszty usunięcia wyrobów zawierających azbest w latach 2018-203228

Tabela 8 Harmonogram czasowo-finansowy wdrażania „Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest” w tys. PLN.. 30

1.Charakterystyka Gminy

Gmina Warta Bolesławiecka zlokalizowana jest w powiecie bolesławieckim, w południowozachodniej części dawnego województwa legnickiego, obecne województwo dolnośląskie. Od strony północnej, wschodniej i częściowo południowej graniczy z gminami Gromadka, Chojnów, Zagrodno i Pielgrzymka. Od strony zachodniej i południowo – zachodniej z gminami Bolesławiec i Lwówek Śląski. Gmina ma kształt wydłużony, jej długość w kierunku północno - południowym wynosi średnio 15 km, a szerokość zachodnio-wschodnia średnio 7 km. Główna miejscowość, w której mieszczą się władze Gminy to Warta Bolesławiecka usytuowana w środkowej części gminy. Na obszarze 11090 ha zamieszkuje ok. 8526 mieszkańców. W skład gminy wchodzi 10 sołectw:

Iwiny,

Jurków,

Lubków,

Raciborowice Dolne,

Raciborowice Górne,

Szczytnica,

Tomaszów Bolesławiecki,

Warta Bolesławiecka

Wartowice,

Wilczy Las.

Teren Gminy Warta Bolesławiecka charakteryzuje się dość urozmaiconą rzeźbą. Krajobraz tworzą tu liczne wzgórza i grzbiety wododziałowe, leżące pomiędzy dolinami potoków Osiki i Brennej, będącymi dopływami Bobrzycy i Czernej Wielkiej.

Dzięki zróżnicowanej rzeźbie terenu i zróżnicowanym glebom także flora, zespoły i zbiorowiska roślinne są tu zróżnicowane.

Największą powierzchnię zajmują agrocenozy, głównie pola (63,4 %) i znacznie mniejsze użytki zielone (6,2 %). Ekosystemy wodne zajmują małą powierzchnię,są to głównie stawy, rzeka Bobrzyca oraz potoki Osika i Brenna. Duża ilość cieków to głównie rowy melioracyjne drenujące teren Gminy.

Nieliczne są ekosystemy związane z siedliskami podmokłymi. Najwięcej z nich znajduje się w dolinach rzek. Lasy i grunty leśne zajmują 2 231 ha, czyli ok. 20 % powierzchni Gminy tworząc dwa kompleksy w północnej oraz wschodniej części Gminy. Dominują lasy iglaste. Środowisko przyrodnicze Gminy jest bardzo zróżnicowane, sprzyjają temu warunki klimatyczne i położenie geograficzne. Krzyżuje się tu zasięg roślinności i zwierząt subatlantyckich, subkontynentalnych, śródziemnomorskich i borealnych. Najbardziej naturalną formację przyrodniczą stanowią użytki leśne i zadrzewione (19,7 % ogólnej powierzchni gminy), składające się w większości z drzewostanów iglastych (sosna zwyczajna, czarna, jodła, daglezja, modrzew, świerk) i w mniejszości z gatunków liściastych (dąb, buk, brzoza, grab, klon, lipa, jesion, olcha). Lasy te są bogate w runo leśne.

2.Wprowadzenie

Wyroby azbestowe szczególnie powszechnie wykorzystywano w kilku dziedzinach gospodarki. Najliczniejszą grupę zastosowań stanowią wyroby stosowane w budownictwie.

Azbest stosowano w wyrobach budowlanych powszechnego użycia: eternit,
czyli płyty faliste azbestowo-cementowe o zawartości 10-13% azbestu do pokryć dachowych, płyty prasowane - płaskie o zbliżonej zawartości azbestu, płyty KARO - dachowe pokrycia lub elewacje, rury azbestowo-cementowe wysokociśnieniowe (krokidolit) i kanalizacyjne, stosowane także jako przewody wentylacyjne i dymowo-spalinowe (zawartość azbestu ok. 22%), kształtki azbestowo-cementowe oraz elementy wielkowymiarowe, stosowane w budownictwie ogólnym i przemysłowym (płyty azbestowo-cementowe płaskie wykorzystywane w lekkich przegrodach ścian warstwowych i stosowane w płytach warstwowych (stelaż drewniany; wypełnienie: wełna mineralna lub styropian; ściany zewnętrzne: płyta płaska azbestowo-cementowa montowana dwustronnie), prefabrykowane - PW3/A, PŻ/3W i PŻW 3/A/S).

Azbest mógł być stosowany w budownictwie wszędzie tam, gdzie potrzebna
była podwyższona odporność ogniowa i zabezpieczenia ogniochronne elementów narażonych lub potencjalnie narażonych na wysoką temperaturę (klapy przeciwpożarowe, ciągi telekomunikacyjne, tablice rozdzielcze elektryczne, węzły ciepłownicze, obudowa klatki schodowej, przejścia kabli elektrycznych, przewodów ciepłowniczych i wentylacyjnych między stropami, zabezpieczenia elementów stropowych i ściennych strychów, piwnic, dróg ewakuacyjnych, konstrukcji stalowych). Azbest stosowano także w tkaninach wygłuszających hałas. Wyroby z azbestem projektanci dobierali indywidualnie do obiektów, z uwzględnieniem wymagań przeciwpożarowych.

Energetyka: Azbest stosowano w elektrociepłowniach i elektrowniach,
w obmurzach kotłów (jako izolacje termiczne w formie sznurów i tektur
na uszczelnieniach dylatacji podgrzewaczy powietrza), a także w uszczelnieniach urządzeń poddanych wysokiej temperaturze, w zaworach, wymiennikach ciepła, w izolacjach tras ciepłowniczych (jako płaszcze azbestowo - cementowe lub azbestowo-gipsowe).

Transport: Azbest stosowano do termoizolacji i izolacji elektrycznych urządzeń grzewczych w elektrowozach, tramwajach, wagonach, metrze (maty azbestowe
w grzejnikach i tablicach rozdzielni elektrycznych), w termoizolacji silników pojazdów mechanicznych, w uszczelkach pod głowicę, elementach kolektorów wydechowych oraz elementach ciernych - sprzęgłach i hamulcach. Powszechnie stosowano azbest w kolejnictwie, w przemyśle lotniczymi przemyśle stoczniowym, np. w statkach, szczególnie w miejscach narażonych na ogień, wymagających zwiększonej odporności na wysoką temperaturę.

Ustawa Prawo ochrony środowiska uznała azbest za substancję stwarzającą szczególne zagrożenie dla środowiska i wymagającą szczególnej ostrożności
w czasie użytkowania zawierających ją wyrobów i przy ich demontażu, jak również przemieszczaniu powstałych odpadów.

3. Szkodliwość azbestu dla zdrowia ludzkiego

Azbest to nazwa minerału włóknistego występującego w przyrodzie,
który wykazuje znaczną wytrzymałość na rozciąganie, źle przewodzi ciepło,
ma właściwości dźwiękochłonne i jest względnie odporny na działanie czynników chemicznych. Te właściwości azbestu sprawiły, że stał się on materiałem bardzo rozpowszechnionym w naszym otoczeniu, znajdując zastosowanie przy wytwarzaniu całej gamy wyrobów przemysłowych, jak i produktów używanych w życiu codziennym. Wyroby zawierające azbest oraz odpady azbestowe można podzielić – w zależności od trwałości i ilości zastosowanego spoiwa wiążącego – na: miękkie (łamliwe, kruche) i twarde (nie kruche, sztywne).

„Wyroby miękkie” o gęstości < 1000 kg/m3 charakteryzują się dużym procentowym udziałem azbestu. Łatwo ulegają uszkodzeniom, powodując duże emisje pyłu azbestu. Najczęściej spotykane są w obiektach przemysłowych (elektrociepłownie, huty). Narażeni na oddziaływanie tych pyłów są pracownicy wykonujący remonty izolacji lub uszczelnień urządzeń z udziałem azbestu. Uszczelnienia w instalacjach grzewczych – sznur azbestowy (wymagana jest jego wymiana bez względu na stan techniczny, z powodu trudnych warunków eksploatacji).

Wyroby miękkie to m.in.:

-sznury, płótna, tkaniny z dodatkiem azbestu (lub wykonane z samego azbestu),

-płyty i uszczelki klinkieryt (typu gambit, polonit), stosowane
w ciepłownictwie na złączach rur, zaworów z gorącą wodą lub parą,

-płaszcze azbestowo - gipsowe stosowane jako izolacja rur
w ciepłownictwie,

-płyty i tektury miękkie (stosowane w izolacjach ognioochronnych),

-płyty ognioochronne typu „pyral” produkcji czechosłowackiej
lub „sokalit” produkcji NRD, zawierające ok. 30 - 50% azbestu
(służą do okładzin ognioochronnych konstrukcji budynków oraz jako sufity podwieszane o podwyższonej odporności na ogień, także jako materiał do klap przeciwpożarowych i przeciw dymnych),

-natryski azbestowe na konstrukcje stalowe zastosowane jako ognioochronne,

-zabezpieczenie stalowej konstrukcji budynków o tzw. konstrukcji niesztywnej (np. budynki przemysłowe, biurowe; często są to obiekty indywidualnie projektowane, „nasycone” technologią budowlaną krajów zachodnioeuropejskich z lat 60 - 70., np. budynki ambasad).

Wyroby miękkie stosowane w budynkach z lat 60 - 70:

a)płótno azbestowe na uszczelnieniu tłumika drgań w systemie klimatyzacji,

b)tektura azbestowa,

c)cienki sznur azbestowy.

„Wyroby twarde” o gęstości > 1000 kg/m3 są to najpowszechniej występujące
w krajowym budownictwie wyroby zawierające azbest. Charakteryzują się dużym stopniem zwięzłości, dużym udziałem spoiwa (najczęściej jest nim cement),
niską procentową zawartością azbestu (ok. 5% w płytach płaskich lignocementowych modyfikowanych, ok. 12 - 13% w płytach płaskich i falistych azbestowo-cementowych i ok. 20% w rurach azbestowo-cementowych).

W przeciwieństwie do wyrobów miękkich, przez długi okres pozostają wyrobami emitującymi małe ilości pyłu azbestu. Można je więc uważać za mniej groźne
w użytkowaniu oraz podczas prac remontowych od wyrobów miękkich.
Mniej groźne są też ich odpady. Emisja pyłu azbestu może powstawać podczas uszkodzeń mechanicznych, np. przy piłowaniu lub szlifowaniu szybkoobrotowymi narzędziami elektrycznymi, nie wyposażonymi w miejscowe odciągi pyłu.

Do emisji pyłu dochodzi także w trakcie trwania destrukcji, np. emitują go stare płyty pokryć dachowych azbestowo - cementowych o naruszonej przez czynniki atmosferyczne lub chemiczne powierzchni zewnętrznej. Wówczas zanieczyszczony jest też grunt w bezpośrednim sąsiedztwie rynny odprowadzającej wodę opadową.

Wyroby twarde to m.in.:

-płyty azbestowo-cementowe faliste,

-płyty azbestowo-cementowe płaskie prasowane,

-płyty azbestowo-cementowe karo,

-płyty warstwowe PW3/A i podobne,

-rury azbestowo-cementowe,

-złącza, listwy, gąsiory wykonane z azbestocementu,

-płaszcze azbestowo-cementowe stosowane w izolacji rur
w ciepłownictwie.

Azbest jest naturalnym, praktycznie niezniszczalnym surowcem o budowie włóknistej. Pęczki włókien mogą rozszczepić się na włókna cieńsze niż ludzki włos. Dopóki włókna nie są uwalniane do powietrza i nie występuje ich wdychanie, wyroby z udziałem azbestu nie stanowią zagrożenia dla zdrowia.

Na występowanie i typ patologii wpływa rodzaj azbestu, wymiary tworzących
go włókien i ich stężenie oraz czas trwania narażenia. Biologiczna agresywność pyłu azbestowego jest zależna od stopnia penetracji i liczby włókien, które uległy retencji w płucach. Dużą rolę odgrywa także wrażliwość osobnicza (podatność danej osoby) i palenie papierosów. Unoszące się w powietrzu, niewidoczne dla oka, włókna azbestowe są wdychane przez ludzi i wnikają do organizmu człowieka przez układ oddechowy. Zalegające w płucach włókna mogą powodować zwłóknienie tkanki płucnej, czyli azbestozę, ale także raka płuc i międzybłoniaka opłucnej. Azbest jest najbardziej niebezpiecznym czynnikiem rakotwórczym. Największe zagrożenie stanowią włókna mikroskopijnej wielkości, które na zawsze pozostają w płucach i mogą powodować choroby nowotworowe płuc. Ważna jest świadomość, że choroby wywołane azbestem rozwijają się po 10 - 40 latach od czasu kontaktu z azbestem.

Wyroby azbestowe będące w dobrym stanie technicznym oraz odpowiednio zabezpieczone nie stanowią istotnego zagrożenia dla zdrowia ludzkiego. Zagrożenie jednak pojawia się wówczas, gdy zaistnieją warunki stwarzające możliwości uwalniania się włókien azbestowych do otoczenia. Do sytuacji takich dochodzi najczęściej w wyniku poddawania elementów azbestowych obróbce mechanicznej, jak również wskutek naruszania struktury wyrobu spowodowanej naturalnym starzeniem się materiału oraz pod wpływem oddziaływania czynników atmosferycznych.

Azbest jest zaliczany do dziesięciu najgroźniejszych substancji zanieczyszczających na ziemi. W związku z tym, azbest znajduje się w wykazie opracowanym przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej, jako niebezpieczna substancja chemiczna o udowodnionym działaniu rakotwórczym dla człowieka. Badania naukowe udowodniły, że azbest stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia w następstwie długotrwałego narażania dróg oddechowych na wdychanie jego włókien.

Największe zagrożenie dla organizmu ludzkiego stanowią włókna respirabilne,
czyli takie, które mogą występować w postaci trwałego aerozolu w powietrzu
i przedostawać się z wdychanym powietrzem do organizmu. Są one dłuższe
od 5 mikrometrów, mają grubość nie większą niż 3 mikrometry i stosunek długości
do średnicy mniejszy niż 3 : 1.

Włókna te wdychane do pęcherzyków płucnych, nie mogą już być wydalone.
Ich szkodliwe działanie może ujawnić się dopiero po wielu latach w postaci następujących schorzeń: pylica azbestowa (azbestoza), międzybłoniaki opłucnej i rak płuc. Im więcej jest włókien w powietrzu, którym oddychamy, tym większe jest ryzyko zachorowania na choroby wywołane azbestem.

4.Prawne aspekty dotyczące postępowania z wyrobami zawierającymi azbest

Od 1997 r. w na terenie Polski obowiązuje zakaz produkcji, handlu oraz stosowania wyrobów zawierających azbest. Zakaz taki wprowadzono ustawą z 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (tj.: Dz. U. z 2004 r. Nr 3 poz. 20).

W następnych latach wprowadzono szereg kolejnych aktów prawnych
(ustaw i rozporządzeń) regulujących kwestie związane z postępowaniem
i usuwaniem wyrobów zawierających azbest. Szczegółowy ich wykaz przedstawiono w dalszej części niniejszego opracowania- „Materiały źródłowe”. Uzupełnieniem aktów prawnych w przedstawionym zakresie jest „Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na terytorium Polski” przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 14 maja 2002 r. oraz lokalne programy usuwania azbestu realizowane przez Gminy, powiaty i województwa.

Program Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032 uchwalony przez Radę Ministrów w dniu 14 lipca 2009 r., następnie zmieniony uchwałą Rady Ministrów
z dnia 15 marca 2010 r., który utrzymuje cele przyjętego przez Radę ministrów 14 maja 2014 r. „Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na terytorium Polski”, w tym:

-usunięcie i unieszkodliwienie wyrobów zawierających azbest,

-minimalizacja negatywnych skutków zdrowotnych spowodowanych obecnością azbestu na terytorium kraju,

-likwidacja szkodliwego oddziaływania azbestu na środowisko.

Polskie prawodawstwo dopuszcza wykorzystywanie azbestu lub wyrobów zawierających azbest w użytkowanych budynkach, instalacjach lub urządzeniach nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2032 r. W sposób szczegółowy określa również wymagania dotyczące postępowania z wyrobami i odpadami azbestowymi, obowiązki organów administracji, a także właścicieli i zarządców nieruchomości w tym zakresie oraz obowiązki wykonawców prac polegających na zabezpieczeniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest.

Podstawowe obowiązki organów samorządowych, właścicieli i zarządców nieruchomości oraz przedsiębiorców prowadzących działalność, w wyniku której powstają odpady zawierające azbest, przedstawiono poniżej:

Obowiązki Gminy:

-gromadzenie informacji przekazywanych przez osoby fizyczne (właścicieli i zarządców nieruchomości) o wyrobach zawierających azbest i miejscu ich wykorzystywania,

-przedkładanie marszałkowi województwa informacji o rodzaju, ilości i miejscach występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska, w tym azbestu,

-zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2012 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedkładania marszałkowi województwa informacji o rodzaju, ilości i miejsca występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 24), informacje dotyczące wyrobów zawierających azbest są bezpośrednio wprowadzane przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta do bazy azbestowej administrowanej przez ministra właściwego do spraw gospodarki, dostępnej za pośrednictwem sieci Internetowej pod adresem www.bazaazbestowa.gov.pl.

Obowiązki powiatu:

-udzielanie zezwoleń na transport odpadów niebezpiecznych (w tym azbestu);

Obowiązki właścicieli, zarządców lub użytkowników nieruchomości:

-kontrola wyrobów zawierających azbest znajdujących się w obiektach, urządzeniach budowlanych, urządzeniach przemysłowych lub innych miejscach zawierających azbest;

-sporządzenie i przedłożenie organowi nadzoru budowlanego oceny stanu
i dokumentacji miejsca zawierającego azbest;

-usuwanie wyrobów zawierających azbest zakwalifikowanych zgodnie
z oceną do wymiany na skutek nadmiernego zużycia wyrobu lub jego uszkodzenia;

-sporządzenie (corocznie) planu kontroli jakości powietrza obejmującej pomiar stężenia azbestu, dla każdego pomieszczenia, w którym znajdują
się instalacje lub urządzenia zawierające azbest lub wyroby zawierające azbest;

-przegląd i oznakowanie, w sposób przewidziany przez prawo, miejsc,
w których był lub jest wykorzystywany azbest lub wyroby zawierające azbest;

-sporządzenie i przedłożenie marszałkowi województwa (dot. przedsiębiorców) lub wójtowi Gminy (dot. osób fizycznych nie będących przedsiębiorcami) oraz coroczna aktualizacja informacji o:

wyrobach zawierających azbest imiejscu ich wykorzystywania,

wyrobach zawierających azbest, których wykorzystanie zostało zakończone,

zgłoszenie właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu oraz powiatowemu inspektorowi sanitarnemu prac polegających na zabezpieczaniu lub usuwaniu wyrobów zawierających azbest zgodnie z przepisami budowlanymi.

Obowiązki wykonawców prac polegających na zabezpieczeniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest:

-zapisy ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. (Dz.U. z 2010 r. Nr 28 poz. 145)o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw zezwalają od dnia 1 stycznia 2013 r. na świadczenie usług związanych z robotami polegającymi na zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest wszystkim przedsiębiorcom, którzy będą chcieli takie prace prowadzić. Na prowadzenie działalności w tym zakresie nie jest konieczna żadna decyzja. Wymóg posiadania decyzji Starosty Powiatowego dotyczy jedynie transportu wytworzonego wyrobu azbestowego (który jest traktowany jako odpad niebezpieczny) z miejsca wytworzenia (demontażu) do miejsca unieszkodliwienia,

-przeszkolenie przez uprawnioną instytucję zatrudnianych pracowników
i osób kierujących lub nadzorujących, w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu tych wyrobów oraz w zakresie przestrzegania procedur dotyczących bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest,

-opracowanie przed rozpoczęciem prac szczegółowego planu prac usuwania wyrobów zawierających azbest, obejmującego:

identyfikację azbestu w przewidzianych do usunięcia materiałach, na podstawie udokumentowanej informacji od właściciela lub zarządcy obiektu albo też na podstawie badań przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium,

informacje o metodach wykonywania planowanych prac,

zakres niezbędnych zabezpieczeń pracowników oraz środowiska przed narażeniem na szkodliwość emisji azbestu, w tym problematykę określoną przepisami dotyczącymi planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,

ustalenie niezbędnego dla rodzaju wykonywanych prac monitoringu powietrza,

posiadanie niezbędnego wyposażenia technicznego i socjalnego zapewniającego prowadzenie określonych planem prac oraz zabezpieczeń pracowników i środowiska przed narażeniem
na działanie azbestu;

-zgłoszenie prac polegających na zabezpieczeniu lub usunięciu wyrobów zawierających azbest z obiektu, urządzenia budowlanego lub instalacji przemysłowej właściwemu organowi nadzoru budowlanego, powiatowemu inspektorowi sanitarnemu oraz właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy,

-zapewnienie warunków bezpiecznego usuwania wyrobów zawierających azbest z miejsca ich występowania w sposób określony w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie sposobów
i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2011 r. Nr 8, poz. 31) oraz Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 5 sierpnia 2010 (Dz. U. z 2010 r. Nr 162, poz. 1089),

-złożenie właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu lub zarządcy nieruchomości, urządzenia budowlanego, instalacji przemysłowej
lub innego miejsca zawierającego azbest, pisemnego oświadczenia
o prawidłowości wykonania prac oraz o oczyszczeniu terenu z pyłu azbestowego, z zachowaniem właściwych przepisów technicznych
i sanitarnych.

Warunkiem koniecznym bezpiecznego, dla ludzi i środowiska, użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest jest rzetelnie sporządzona inwentaryzacja wyrobów zawierających azbest i ocena ich stanu, określająca, w zależności od rodzaju, stanu i sposobu zastosowania azbestu, stopień pilności wymiany wyrobów zawierających azbest.

W rozporządzeniach Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania wyrobów zawierających azbest oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których były lub są wykorzystywane wyroby zawierające azbest oraz z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest, założono wykonanie inwentaryzacji oraz dokonanie corocznej oceny stanu wyrobów zawierających azbest. Od roku 2004 właściciele i zarządcy obiektów zobligowani są do przekazywania marszałkowi województwa i wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta informacji o wyrobach zawierających azbest i miejscu ich wykorzystywania oraz informacji o wyrobach, których wykorzystanie zakończono.

Przepisy w sposób bezpośredni nie precyzują, kto może być wykonawcą prac polegających na zabezpieczeniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest, biorąc jednak pod uwagę obowiązki jakie postawiono przed wykonawcą, wnioskować należy, że tego typu prace powinna wykonywać wyspecjalizowana jednostka posiadająca stosowne zezwolenia oraz wyposażenie techniczne i socjalne zapewniające prowadzenie prac oraz odpowiednie zabezpieczenie pracowników i środowiska przez narażeniem na działanie azbestu.

Do końca roku 2010 Gminy posiadały informacje dotyczące firm, które mogły
na ich terenie wykonywać prace związane z demontażem i transportem wyrobów zawierających azbest.Były to firmy, które otrzymały od Starosty Powiatowego decyzję zatwierdzającą program gospodarki odpadami niebezpiecznymi. Decyzja ta obowiązywała na terenie powiatu, który wydał decyzję. Od 1 stycznia 2011 roku uprawnienia do wydawania decyzji przekazane zostały Urzędom Marszałkowskim, na terenie których znajduje się siedziba firmy. Ponieważ wydawana decyzja obejmuje obszar całego kraju, to każda firma posiadająca ważną decyzję Marszałka może wykonywać prace, związane z usuwaniem wyrobów zawierających azbest, na terenie dowolnej Gminy w Polsce. Informacje o wydanych decyzjach docierają tylko do szczebla wojewódzkiego.

Od 1 stycznia 2013 r. nie jest wymagana żadna decyzja pozwalająca
na wykonywanie prac związanych z demontażem wyrobów zawierających azbest. Z takiej konstrukcji prawa wynika, że Gmina może weryfikować jedynie zgodny z prawem transport odpadu azbestowego z miejsca jego wytworzenia do miejsca unieszkodliwienia. Jedynie transport odpadów azbestowych z miejsca wytworzenia do miejsca unieszkodliwiania wymaga decyzji Starosty Powiatowego zezwalającej na transport odpadów niebezpiecznych.

W przypadkach nieprzestrzegania nałożonych na jednostki organizacyjne i osoby fizyczne obowiązków w zakresie bezpiecznego wykorzystania i usuwania wyrobów zawierających azbest oraz obowiązków sprawozdawczości w tym zakresie mają zastosowanie zapisy tytułu VI ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. Przewidują one w takich przypadkach odpowiedzialność karną tj. kary aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny orzekane na podstawie przepisów kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia oraz odpowiedzialność administracyjną poprzez wstrzymanie prowadzonej przez podmiot korzystający ze środowiska lub osobę fizyczną działalności powodującej pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrażającej życiu lub zdrowiu ludzi. Ponadto do odpowiedzialności za szkody spowodowane oddziaływaniem na środowisko, w tym również powstałe w wyniku postępowania z wyrobami zawierającymi azbest, mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego.

Zasady ochrony środowiska przyrodniczego:

W przypadku prowadzenia prac rozbiórkowych, remontowych, modernizacyjnych i termomodernizacyjnych (które mogą być prowadzone w celu eliminacji azbestu wbudowanego w elementy konstrukcyjne i izolacyjne obiektów budowlanych), przed ich rozpoczęciem, zarządca budynku powinien zlecić ornitologowi inwentaryzację przyrodniczą w zakresie występowania ptaków gatunków chronionych, w szczególności jerzyka (Apus apus). Jerzyk objęty jest ochroną gatunkową ścisłą, na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6.10.2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2016 r. poz. 2183). W sytuacji, gdy zniszczenie schronienia jerzyka jest konieczne, należy zwrócić się do RDOŚ o wydanie stosownego zezwolenia oraz zapewnić temu gatunkowi zastępcze miejsce lęgowe. Podczas remontu czy termomodernizacji budynku należy zawieszać budki lęgowe dla tych ptaków w miejscach, gdzie dotychczas miały one swoje lęgi. Zgodnie z ww. ustawą oraz rozporządzeniem, w stosunku do ptaków obowiązuje zakaz zabijania, okaleczania, chwytania, niszczenia jaj, postaci młodocianych i form rozwojowych, niszczenia gniazd i innych schronień oraz umyślnego płoszenia i niepokojenia oraz niszczenia ich siedlisk i ostoi. Dopuszcza się odstępstwo od zakazu usuwania gniazd ptasich z obiektów budowlanych i terenów zieleni, jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa lub sanitarne, ale tylko od dnia 16 października do końca lutego, czyli przed kolejnym okresem lęgowym. Działania takie można prowadzić jedynie po uzyskaniu zwolnienia z zakazów, które w stosunku do gatunków objętych ochroną ścisłą wydaje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, a w stosunku do gatunków objętych ochroną częściową Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska.

5.Cel i zadania programu

Głównym celem programu jest doprowadzenie do stopniowej eliminacji wyrobów zawierających azbest z otoczenia człowieka oraz ich bezpieczne i prawidłowe unieszkodliwienie.

W programie opisano ogólne mechanizmy oraz zasady pomocy, której gmina zamierza udzielić osobom decydującym się na usunięcie elementów zawierających azbest z budynków lub budowli. Pomoc ta ma na celu zachęcić do podejmowania tego rodzaju działań oraz zmniejszyć ryzyko związane z nieprawidłowym ich wykonaniem.

Program zakłada realizację następujących zadań:

1.inwentaryzację z natury obiektów zawierających azbest (ustalenie skali występowania i lokalizacji wyrobów zawierających azbest na terenie Gminy),

2.edukację mieszkańców w zakresie szkodliwości azbestu dla zdrowia człowieka i procedur usuwania, zabezpieczania i unieszkodliwiania wyrobów azbestowych,

3.propagowanie właściwych metod i sposobów bezpiecznego
dla środowiska i zdrowia człowieka usuwania azbestu,

4.zapoznanie i pomoc mieszkańcom Gminy w pozyskiwaniu środków finansowych na zadania związane z usuwaniem azbestu i wyrobów zawierających azbest,

5.bieżący monitoring realizacji programu i okresowe raportowanie jego realizacji władzom samorządowym i mieszkańcom.

6.Inwentaryzacja wyrobów azbestowych

6.1 Metodyka i zakres inwentaryzacji

Z umowy pomiędzy zamawiającym a wykonawcą wynikają parametry ujęte
w identyfikacji wyrobów zawierających azbest na terenie Gminy.

Są to:

1.obszar geograficzny – inwentaryzacja objęła teren całej Gminy,

2.miejscowość – wszystkie miejscowości znajdujące się na terenie Gminy,

3.oznaczenie posesji – numer geodezyjny posesji oraz numer obrębu terytorialnego na której występuje azbest,

4.rodzaj obiektu – miejsce występowania azbestu ze wskazaniem na rodzaj obiektu (mieszkalny, gospodarczy, azbest zalegający na posesji – oznaczony jako „luz”),

5.ilość azbestu – ilość zinwentaryzowanego azbestu w kg i m2,

6.rodzaj wyrobu azbestowego – rodzaj wyrobu w którym znajduje się azbest (płyta falista, płaska, PWA-3, rury itp.),

7.stopień pilności usunięcia – kwalifikacja zinwentaryzowanego azbestu
ze względu na jego stan i stopień pilności usunięcia.

Inwentaryzacja prowadzona była w oparciu o spis z natury. W trakcie prac terenowych przedstawiciele wykonawcy odwiedzili wszystkie posesje, dokonując obmiaru miejsc występowania azbestu.

Informacje zbierane podczas inwentaryzacji – podczas prowadzonej identyfikacji występowania wyrobów zawierających azbest, w przypadku jego występowania ustalano następujące dane:

adresowe – miejscowość,

ewidencyjne – obręb i numer działki,

rodzaj budynku – mieszkalny, gospodarczy, luz,

powierzchnia pokrycia dachowego [w m2] – pomiar lub oszacowanie powierzchni dachowej budynku,

rodzaj wyrobu azbestowego – możliwe jest występowanie następujących rodzajów wyrobów zawierających azbest:

płyta azbestowo-cementowa falista, stosowana w budownictwie – przyjęto do określania masy przelicznik 11 kg/m2 powierzchni płyty azbestowej,

płyta azbestowo - cementowa płaska (potocznie zwana karo) stosowana w budownictwie - przyjęto do określenia masy przelicznik 11 kg/m2 powierzchni płyty azbestowej,

rurociągi azbestowo - cementowe.

Metodyka prowadzenia pomiarów – pomiary dokonywano za pomocą miar taśmowych i laserowych dalmierzy. W przypadku ograniczonego dostępu
do budynku powierzchnię dachu ustalano licząc znajdujące się na dachu płyty azbestowo-cementowe.

Wprowadzenie niezbędnych informacji do Bazy Azbestowej – wyniki inwentaryzacji zostały wprowadzone do Bazy Azbestowej w zakresie wymaganym do gromadzenia i przetwarzania informacji o wyrobach zawierających azbest.

6.2 Wyniki inwentaryzacji

Na podstawie przeprowadzonej inwentaryzacji stwierdzono występowanie materiałów zawierających azbest na istniejących budynkach i budowlach.

Z inwentaryzacji wynika, że na terenie Gminy występują następujące wyroby zawierające azbest. Są to:

płyta azbestowo-cementowa falista, stosowana w przeważającej ilości jako pokrycie dachowe budynków mieszkalnych, gospodarczych i obiektów przemysłowych,

płyta azbestowo-cementowa płaska (zwana karo) stosowana jako pokrycie dachów,

Inwentaryzacja wykazała, że na terenie Gminy, wyroby azbestowo-cementowe zostały zidentyfikowane w 635 miejscach, z czego 72 to pokrycia dachowe budynków mieszkalnych, 527 to azbest na budynkach gospodarczych i innych, a w 36 lokalizacjach azbest zidentyfikowano na obiektach, które nie znajdowały się w ewidencji lub azbest zalegał na posesji -oznaczone jako „luz”.

Łączna ilość zidentyfikowanych wyrobów zawierających azbest to:

729 074,06 kg

z czego:

na budynki mieszkalne przypada5 511,00 m2, tj. 8,31%

na budynki gospodarcze i inne przypada59 039,46 m2, tj.89,08%

na luz 1 729,00 m2, tj.2,61%

Tabela 1 Zbiorcze zestawienie występowania azbestu z podziałem na miejsce występowania:

Miejsce występowania

Ilość

Pow. [m2]

Masa [kg]

Budynek mieszkalny

72

5 511,00

60 621,00

Budynek gospodarczy

527

59 039,46

649 434,06

Luz

36

1 729,00

19 019,00

Razem

635

66 279,46

729 074,06

Źródło: opracowanie własne

Ze względu na rodzaj płyt azbestowo - cementowych podział na terenie Gminy jest następujący:

Tabela 2 Zbiorcze zestawienie występowania azbestu ze względu na rodzaj wyrobu zawierającego azbest

Lp.

Rodzaj wyrobu

Ilość

Pow. [m2]

Masa [kg]

1

Płyty faliste

615

62 141,46

683 556,06

3

Płyty płaskie

20

4 138,00

45 518,00

Łącznie:

635

66 279,46

729 074,06

Źródło: opracowanie własne

Na terenie Gminy nie występują drogi i place utwardzone odpadami zawierającymi azbest.

Całkowita masa wyrobów zawierających azbest wynosi:

729 074,06 kg

6.3 Kwalifikacja zinwentaryzowanych wyrobów z uwagi na stopień pilności ich usunięcia

Podczas inwentaryzacji była dokonywana ocena stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest. Ocenę przeprowadzono zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 71 poz. 649) i Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 sierpnia 2010 r. (Dz.U. z 2010 r. Nr 162 poz. 1089) obowiązek dokonania oceny stanu należy do właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości, a wyniki oceny stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest powinien być sporządzony w jednym egzemplarzu. Wypełniony egzemplarz „oceny stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest” powinien być przechowywany z dokumentacją miejsca zawierającego azbest.

Harmonogram oceny stanu możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest. W zależności od uzyskanych wyników, określa się trzy rodzaje wyrobów ze względu na potrzebę ich unieszkodliwiania:

I stopień - od 120 punktów w górę, wymagane pilne usunięcie (wymiana
na wyrób bezazbestowy) lub zabezpieczenie;

II stopień – od 95 do 115 punktów, ponowna ocena wymagana w terminie do 1 roku;

III – stopień – do 90 punktów, wymagana ponowna ocena w terminie do 5 lat.

W tabeli nr 3 przedstawiono proponowane zbiorcze zestawienie wg przewidywanego terminu usunięcia wyrobów zawierających azbest.

Finansowe aspekty związane z unieszkodliwieniem wyrobów azbestowych omówiono w punkcie 12, a harmonogram działań w punkcie 13 (tabela nr 8) niniejszego opracowania.

Tabela 3 Zbiorcze zestawienie wg przewidywanego terminu usunięcia wyrobów zawierających azbest


Przewidywana data unieszkodliwienia

Stopień pilności

Masa

Udział

[kg]

%

1

2018 – 2020 r.

I stopień

52 888,00

7,25%

2

2021 - 2026 r.

II stopień

230 093,60

31,56%

3

2027 - 2032 r.

III stopień

446 092,46

61,19%

Razem


729 074,06

100,00%

Źródło: opracowanie własne

Szczegółowy wykaz obiektów budowlanych, w których występują elementy zawierające azbest jest przedstawiony w załączniku nr 1.

W tabeli nr 4 przedstawiono występowanie wyrobów zawierających azbest wg form własności.

Tabela 4 Zestawienie zbiorcze występowania azbestu wg form własności

Lp.

Forma własności

Ilość obiektów

Powierzchnia [m2]

Masa [kg]

1

Osoby fizyczne

605

48 725,00 m2

535 975,00

2

Osoby prawne

30

17 554,46 m2

193 099,06

Razem

635

66 279,46 m2

729 074,06

Źródło: opracowanie własne

7.Składowiska odpadów niebezpiecznych

Poniżej znajdują się dane składowiska odpadów azbestowych, zlokalizowanego
na terenie województwa dolnośląskiego i wielkopolskiego, które jest ogólnodostępne i znajduje się najbliżej Gminy Warta Bolesławiecka:

Tabela 5 Wykaz składowisk przyjmujących azbest położonych najbliżej Gminy Warta Bolesławiecka

Charakter składowiska

Ogólnodostępne

Ogólnodostępne


Nazwa

Składowisko odpadów inny niż niebezpieczne i obojętne w Marcinowie

Składowisko odpadów niebezpiecznych Konin


Województwo

DOLNOŚLĄSKIE

WIELKOPOLSKIE


Gmina

Trzebnica

Konin


Miejscowość

Marcinowo

Konin


Adres

55-100 Trzebnica, Marcinowo

62-510 Konin, ul. Sulańska 11


Telefon

71 310 99 56

63 249 36 24


Godziny pracy

7:00 - 15:00

8:00 - 16:00


Właściciel/Zarządca/Inwestor

GZGK Trzebnica-Ergo

Sp. z o.o.

Zakład Utylizacji Odpadów

Sp. z o.o.


Adres właściciela

Pl. Piłsudskiego 1,

55-100 Trzebnica

62-510 Konin, ul. Sulańska 11


Telefon stacjonarny

71 310 99 56

63 249 36 24


E-mail

składowisko@ergo.trzebnica.pl

sekretariat@utylizacja-konin.pl


Strona www

www.ergo.trzebnica.pl

www.utylizacja-konin.pl


Źródło:www.bazaazbestowa.gov.pl

8.Program działań zmierzający do usunięcia wyrobów azbestowych

Strategia usuwania wyrobów zawierających azbest i unieszkodliwiania odpadów azbestowych

Strategia usuwania wyrobów zawierających azbest i unieszkodliwiania odpadów azbestowych z obszaru Gminy Warta Bolesławiecka została oparta na następujących kierunkach działań.

1. Inwentaryzacja:

Rozpoznanie ilości, rodzaju wyrobów azbestowych i obiektów (rodzaj budynku, nr działki i obręb ewidencyjny) na terenie Gminy Warta Bolesławiecka.

2. Baza danych:

Opracowanie i wprowadzenie do wojewódzkiej bazy danych o wyrobach
i odpadach zawierających azbest (WBDA), a dotyczących lokalizacji, ilości, rodzaju występujących wyrobów oraz stanuwyrobów zawierających azbest, na podstawie informacji zebranych podczas inwentaryzacji zgodnie
z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej
z 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest.

3. Aktualizacja bazy danych:

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu przedkładania marszałkowi województwa informacji o rodzaju, ilości i miejscach występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska dotyczące wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2013 r. poz. 24), informacje o wyrobach azbestowych są bezpośrednio wprowadzane przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta do bazy azbestowej administrowanej przez ministra właściwego do spraw gospodarki, dostępnej za pośrednictwem sieci Internet pod adresem www.bazaazbestowa.gov.pl prowadzonej w formie elektronicznej przy użyciu systemu teleinformatycznego.

4. Przepływ informacji:

Na wójcie, burmistrzu, prezydencie miasta ciąży obowiązek przedkładania marszałkowi informacji o rodzaju, ilości i miejscach występowania azbestu. Informacje te przedkładane są raz na rok, do 31 marca za poprzedni
rok kalendarzowy, wg określonego wzoru, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2009 r. w sprawie sposobu przedkładania marszałkom informacji o rodzaju, ilości i miejscach występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska.

Najnowsze rozporządzenia w sprawie przedkładania marszałkowi województwa informacji między innymi o wyrobach zawierających azbest to:

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2012 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 24) zmieniające rozporządzenie w sprawie przedkładania marszałkowi województwa informacji o rodzaju, ilości i miejscach występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska:

„informacje dotyczące wyrobów zawierających azbest są bezpośrednio wprowadzane przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta do bazy azbestowej administrowanej przez ministra właściwego do spraw gospodarki, dostępnej za pośrednictwem sieci Internet pod adresem www.bazaazbestowa.gov.pl


Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez marszałka województwa rejestru wyrobów zawierających azbest (Dz.U. z 2013 r. poz. 25):

„rejestr wyrobów zawierających azbest jest prowadzony przez marszałka województwa i stanowi integralną część bazy azbestowej administrowanej przez ministra właściwego do spraw gospodarki dostępnej za pośrednictwem sieci Internet pod adresem www.bazaazbestowa.gov.pl.”

Ministerstwo Gospodarki w związku z licznymi zapytaniami dotyczącymi spełnienia obowiązku przedkładania marszałkowi województwa informacji przesłało wyjaśnienia, których najważniejsze kwestie przedstawiono poniżej:

„Ministerstwo Gospodarki otrzymało szereg sygnałów o przypadkach niewłaściwej wykładni przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2012r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu przedkładania marszałkowi województwa informacji o rodzaju, ilości i miejscach występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska.

Nieupoważnione jest oczekiwanie, by Gminy przekazywały do UM informacje w formie pisemnej lub na płytach CD o gospodarowaniu wyrobami zawierającymi azbest, komplikując proces, który od dłuższego czasu
– w ramach realizacji POKzA – Ministerstwo Gospodarki usiłuje maksymalnie uprościć.

Uprzejmie wyjaśniamy, że:

Przepis § 4 ust. 1 odnosi się do informacji o wszystkich substancjach stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska, w tym także oczywiście azbestu. Zatem wszystkie informacje należy przedkładać w formie elektronicznej na informatycznych nośnikach danych, którymi są: materiał (np. płyta CD) lub urządzenie (np. serwer bazy danych) służące do zapisywania, przechowywania i odczytywania danych w postaci cyfrowej. Należy rozumieć, że bieżące wpisywanie przez gminę danych dotyczących gospodarowania wyrobami azbestowymi do Bazy Azbestowej jest realizacją tak zapisanego obowiązku.

Przepis § 4 ust. 2 wskazuje sposób postępowania z danymi dotyczącymi wyrobów zawierających azbest – wójt, burmistrz lub prezydent miasta bezpośrednio wprowadza dane do Bazy Azbestowej znajdującej się pod adresem www.bazaazbestowa.gov.pl.

Marszałek Województwa ma dostęp w Bazie Azbestowej do danych gmin z terenu swojego województwa, otrzymuje zatem wymaganą informację.

Na koniec pragniemy wyjaśnić, iż przepis § 4 ust. 3 dotyczy informacji zawartych w dziale 2 załącznika, czyli PCB.

Z poważaniem

Zespół ds. Usuwania Azbestu z Gospodarki

w Ministerstwie Gospodarki”

5. Monitoring usuwania odpadów azbestowych:

Zaktywizowanie działań dyspozycyjno - kontrolnych nadzoru usuwania azbestu z terenu Gminy Warta Bolesławiecka oraz usprawnienie monitoringu bezpiecznego usuwania wyrobów zawierających azbest i składowania odpadów azbestowych.

6. Edukacja ekologiczna:

Zwiększenie świadomości ekologicznej mieszkańców Gminy Warta Bolesławiecka poprzez organizację kampanii informacyjnej na temat szkodliwości azbestu i jego wyrobów dla zdrowia i życia, a także o bezpiecznym użytkowaniu, usuwaniu wyrobów zawierających azbest i postępowaniu z tymi wyrobami.

7.Usuwanie wyrobów zawierających azbest:

Bezpieczne usuwanie wyrobów zawierających azbest z terenu Gminy Warta Bolesławiecka zgodnie z przepisami prawa i unieszkodliwianie odpadów azbestowych w sposób bezpieczny dla ludzi i środowiska.

9.Monitoring realizacji Programu i wskaźniki realizacji:

Wdrożenie monitoringu realizacji Programu usuwania wyrobów zawierających azbest i unieszkodliwiania odpadów azbestowych jest istotnym elementem pomiarowo-kontrolnym. Dzięki niemu, możliwe będzie stałe i precyzyjne nadzorowanie postępu eliminowania uciążliwości z terenu Gminy.

Monitoringiem zajmować się będą pracownicy ds. ochrony środowiska i gospodarki odpadami.

Ich zadaniem będzie nadzorowanie realizacji programu a w szczególności:

aktualizacja Bazy Azbestowej na stronie www.bazaazbestowa.gov.pl,

organizacja i prowadzenie dofinansowania do usuwania wyrobów zawierających azbest dla mieszkańców Gminy,

udostępnienie informacji o możliwości i konieczności bezpiecznego usuwania azbestu, poprzez zamieszczenie na stronie internetowej Gminy „Programu usuwania azbestu” oraz udostępnianie mieszkańcom ulotek, broszur itp.

Wskazane jest, aby weryfikacja danych zarówno w Bazie Azbestowej, jak i w Programie prowadzona była minimum jeden raz w roku. Pozwoli to na precyzyjne określenie ilości usuniętego azbestu oraz porównanie wyników faktycznych z przyjętymi założeniami.

Z przeprowadzonej weryfikacji powinien powstawać zapis.

Raz na pięć lat „Program usuwania azbestu” w oparciu o coroczne zapisy powinien być aktualizowany.

Na poziomie centralnym monitoring realizacji zadań ujętych w „Programie Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032” obejmuje gromadzenie, przetwarzanie i rozpowszechnianie informacji o usuwaniu wyrobów zawierających azbest, w szczególności dotyczących:

-ilości usuniętych wyrobów zawierających azbest oraz wytworzonych odpadów niebezpiecznych zawierających azbest,

-ilości składowanych odpadów zawierających azbest,

-lokalizacji istniejących i planowanych składowisk odpadów zawierających azbest i ich pojemności oraz stopnia wykorzystania,

-ilości i wyników przeprowadzonych inwentaryzacji oraz oceny stanu technicznego wyrobów zawierających azbest i ich lokalizacji na terenie gmin, powiatów i województw,

-przedsiębiorstw posiadających uprawnienia do bezpiecznego usuwania azbestu,

-liczby osób pracujących w kontakcie z azbestem,

-liczby pracowników przeszkolonych do pracy w kontakcie z azbestem,

-podejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego inicjatyw
w zakresie usuwania wyrobów zawierających azbest,

-usytuowania miejsc o wysokim stężeniu włókien azbestu w powietrzu,

-ewidencjonowania zmian legislacyjnych dotyczących problematyki azbestowej,

-wdrażania technologii unicestwiania włókien azbestu w odpadach azbestowych.

Monitoring realizacji zadań krajowego Programu obejmuje także wskaźniki środowiskowe wynikające z przeprowadzonej strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Zalicza się do nich:

-ogólna powierzchnia zajęta przez składowiska i kwatery przeznaczone
do składowania odpadów zawierających azbest [ha],

-stan zanieczyszczenia powietrza włóknami azbestu zagrożonych rejonów
i okolic obiektów [włókna/m3].

Do monitorowania stopnia realizacji gminnego Programu przyjęto wskaźniki przedstawione poniżej:

1. Ilość zinwentaryzowanych, pozostałych do usunięcia wyrobów zawierających azbest w danym roku sprawozdawczym - Mg/rok

2.Ilość unieszkodliwionych odpadów zawierających azbest - Mg/rok

3. Stopień usunięcia wyrobów zawierających azbest w stosunku do ilości wyrobów zawierających azbest zinwentaryzowanych i pozostających do usunięcia w danym roku sprawozdawczym - %

4. Stopień wykorzystania środków finansowych zaplanowanych na realizację Programu w danym roku - %

5. Liczba obiektów/miejsc występowania azbestu w gminie, wprowadzonych
do Bazy Azbestowej - sztuki.

10.Beneficjenci programu

Program obejmuje obiekty będące w posiadaniu osób fizycznych,
osób prawnych, jednostek samorządu terytorialnego, Skarbu Państwa, zlokalizowanych na terenie Gminy Warta Bolesławiecka.

11.Harmonogram realizacji zadania

Odpady zawierające azbest należą do odpadów niebezpiecznych, dlatego powinny być objęte „Programem usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest”. Wyroby zawierające azbest stanowią zagrożenie w momencie, gdy są w złym stanie technicznym oraz gdy nie są odpowiednio zabezpieczone.

W takim przypadku zagrożenie pojawia się, gdy zaistnieją warunki stwarzające możliwości uwalniania się włókien azbestowych do otoczenia. Do sytuacji takich dochodzi najczęściej w wyniku poddawania elementów azbestowych obróbce mechanicznej (łamanie, kruszenie, cięcie i każda inna obróbka), jak również wskutek naruszania struktury wyrobu spowodowanej naturalnym starzeniem się materiału oraz pod wpływem oddziaływania czynników atmosferycznych.

Ustalając poszczególne zadania, mające na celu eliminację wyrobów azbestowych z terenu Gminy Warta Bolesławiecka dodatkowo należy zwrócić uwagę na świadomość ekologiczną mieszkańców.

Najskuteczniejszym sposobem motywacji do przystąpienia do usuwania wyrobów zawierających azbest przez osoby fizyczne i jednostki organizacyjne jest uruchomienie dopłat do kosztów ich usuwania oraz unieszkodliwiania. Dodatkowo dobrym rozwiązaniem jest nawiązanie współpracy z lokalnymi mediami, w celu pobudzenia świadomości ekologicznej mieszkańców. Oprócz współpracy z mediami, dobrym rozwiązaniem jest również współpraca z samorządami wyższego szczebla w zakresie zadań wynikających z „Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest”.

Usuwanie azbestu z terenu Gminy Warta Bolesławiecka będzie procesem wieloletnim. Zakłada się, że realizacja tego procesu będzie trwała około 15 lat.

Bardzo ważne jest, aby cały proces był dokładnie zaplanowany oraz przeprowadzony ze szczególnym zachowaniem zasad bezpieczeństwa
i higieny pracy.

Poniżej w Tabeli nr 6 przedstawiono zadania do realizacji związane
z likwidacją wyrobów zawierających azbest na terenie Gminy Warta Bolesławiecka.

Tabela 6 Harmonogram realizacji „Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest”

Lp.

Nazwa zadania

2018

2019

2020

2021-2026

2027 - 2032

1

Aktualizowanie Bazy Azbestowej

o obiektach zawierających azbest oraz o ilości i miejscach zlikwidowania wyrobów zawierających azbest na terenie Gminy Warta Bolesławiecka





2.

Aktualizacja „Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest z terenu Gminy Warta Bolesławiecka”






3.

Monitoring realizacji Programu





4.

Coroczne opracowywanie harmonogramu planowanych prac związanych z usuwaniem i unieszkodliwianiem odpadów azbestowych w celu opracowania planu wydatków lub zbieranie wniosków od mieszkańców





5.

Działalność informacyjna i edukacyjna nt. bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest oraz metodami unieszkodliwiania i szkodliwości azbestu





6.

Prowadzenie naboru wniosków o dofinansowanie demontażu i odbioru odpadów zawierających azbest





7.

Monitoring usuwania i prawidłowego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest





12.Finansowe aspekty realizacji programu

Koszty związane z usunięciem wyrobów zawierających azbest oszacowano
na podstawie uśrednionych cen jakie były proponowane w przetargach ogłaszanych przez jednostki samorządu terytorialnego na usuwanie azbestu
w roku 2016 i 2017.

W poniższym rozdziale przedstawiono szacunkowe koszty usunięcia wyrobów zawierających azbest z terenu Gminy Warta Bolesławiecka z podziałem na trzy okresy:lata 2018 - 2020; lata 2021 - 2026; 2027 - 2032.

Wyroby zawierające azbest występują jako płyty azbestowo-cementowe płaskie i faliste. Na podstawie danych pochodzących z rozstrzygniętych w latach
2016 - 2017 przetargów ogłaszanych przez powiaty i Gminy z różnych regionów Polski wynika, że całkowity koszt dla:

1.demontażu, spakowania transportu i unieszkodliwiania kształtował
się na poziomie od 450,00 do 550,00 PLN za jedną tonę pokrycia dachowego lub elewacyjnego,

2.koszt spakowania, transportu i unieszkodliwiania znajdujących się na ziemi płyt kształtował się od 350,00 do 450,00 PLN za jedną tonę odpadu.

Do obliczeń przyjęto parametr wagi jako najbardziej oddający skalę problemu.

Przyjęto do obliczenia kosztów następujące założenia: demontaż, spakowanie, transport i utylizacja 1 tony pokrycia dachowego – 450,00 PLN (max. koszt wg danych z 2017 r. – rozstrzygnięte przetargi)

Maksymalna wielkość kosztów, które należy przewidzieć na usunięcie wyrobów zawierających azbest przy założeniu, że każdego roku będzie podlegało usunięciu ilości przedstawione w tabeli nr 7 przedstawia się następująco:

Tabela 7 Koszty usunięcia wyrobów zawierających azbest w latach 2018-2032

Lp.

Lata

Koszt jednostkowy

Ilość ton do unieszkodliw.

Wartość w PLN

PLN/1 Mg

Mg

1.

2018

450,00 zł

17,629

7 933,05 zł

2.

2019

450,00 zł

17,629

7 933,05 zł

3.

2020

450,00 zł

17,629

7 933,05 zł

3.

Razem

450,00złx

52,887

23 799,15 zł

2018 - 2020

4.

2021 - 2026

450,00 zł

230,093

103 541,85 zł

5.

2027 - 2032

450,00 zł

446,092

200 741,40 zł

6.

Ogółem2018 - 2032

729,072

328 082,40 zł

Źródło: opracowanie własne

Szacuje się, że dla zrealizowania programu usunięcia wyrobów zawierających azbest w okresie do roku 2032, należy przewidzieć kwoty w następujących wysokościach:

Rok 20187 933,05 PLN

Rok 2019 7 933,05 PLN

Rok 20207 933,05 PLN

W latach 2021 – 2026 103 541,85 PLN

W latach 2027 – 2032 200 741,40 PLN

Szacunki te mogą ulec zmianie w zależności od zmian, które na obecnym etapie są nie do przewidzenia (np. stawki VAT, koszty paliwa,koszty unieszkodliwienia
na składowiskach itp.) oraz ilości mieszkańców mogących pozwolić sobie
na przeprowadzenie wymiany pokrycia dachowego.

Należy pamiętać, że koszty związane z demontażem, transportem i unieszkodliwieniem wyrobów zawierających azbest stanowią do 25% całości kosztów nowego pokrycia dachowego.

13.Harmonogram rzeczowy realizacji zadania

Opracowany harmonogram czasowo - finansowy wdrożenia „Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest" na obszarze Gminy Warta Bolesławiecka uwzględnia zarówno planowane przedsięwzięcia związane z usunięciem wyrobów zawierających azbest z analizowanego obszaru, jak również szacunkowe koszty związane z realizacją, całego „Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest”. Dodatkowo wskazuje on jednostki odpowiedzialne za wdrażanie poszczególnych zadań określonych w niniejszym opracowaniu. Okres usunięcia wyrobów azbestowych został podzielony na podokresy: 2018 - 2020, 2021 - 2026 i 2027 - 2032.

W celu określenia kosztów wdrożenia „Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest” dokonano analizy kosztów z tytułu usuwania wyrobów zawierających azbest, transportu i unieszkodliwiania tych wyrobów.

Tabela 8 Harmonogram czasowo-finansowy wdrażania „Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest” w tys. PLN

Lp.

Nazwa zadania

Jednostka odpowiedzialna

Rodzaj zadania

Szacunkowy koszt wdrożenia zadania

2017 - 2020

2021 - 2026

2027 - 2032

1.

Opracowanie „ProgramuUsuwania Azbestu i wyrobów zawierających azbest z terenu Gminy Warta Bolesławiecka”

gmina Warta Bolesławiecka

Własne

9,00

2,00

3,50

3,50

2.

Coroczna aktualizacja bazy danych o obiektach zawierających azbest oraz o ilości i miejscu zlikwidowania wyrobów azbestowych na terenie Gminy

gmina Warta Bolesławiecka

Własne

6,00

1,00

2,50

2,50

3.

Działalność informacyjna i edukacyjna nt. bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest oraz sposobów unieszkodliwiania i szkodliwości azbestu: przygotowanie ulotek informacyjnych o szkodliwości azbestu oraz o obowiązkach związanych z koniecznością jego usuwania, przygotowanie stałej informacji związanej z tematyką azbestu na stronie internetowej Gminy, okresowe publikacje w prasie lokalnej dotyczące azbestu.

gmina Warta Bolesławiecka

Własne

10,00

4,00

4,00

2,00

4.

Usuwanie wyrobów zawierających azbest i ich unieszkodliwienie: coroczne opracowywanie harmonogramu usuwania wyrobów zawierających azbest, prowadzenie rejestru wniosków o dofinansowanie odbioru odpadów zawierających azbest i ich realizacja, pozyskiwanie funduszy na realizację Programu, ogłaszanie i przeprowadzanie przetargów na - wykonawstwo prac związanych z usuwaniem azbestu (wyłonienie wykonawcy zadania, zawieranie umów),demontaż, transport i utylizacja odpadów zawierających azbest

Gmina Warta Bolesławiecka, oraz firma posiadająca uprawnienia, właściciele posesji

wspólne

328,08

23,80

103,54

200,74

5.

Monitoring usuwania i prawidłowego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest

Gmina Warta Bolesławiecka, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, PIP, WFOŚIGW

wspólne

-

-

-

-


Razem

X

X

353,08

30,80

113,54

208,74

Źródło: Opracowanie własne

Całkowite, szacowane koszty związane z realizacją „Programu usuwania azbesti wyrobów zawierających azbest” wyniosą 353,08 tys. PLN – wg cen obowiązujących w 2017 r.

14.Potencjalne źródła finansowania

14.1Dotacje z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej

Gospodarka odpadami niebezpiecznymi zawierającymi azbest jest jednym
z celów w ramach programu priorytetowego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) w Warszawie. W ramach programu SYSTEM pt. Wsparcie działań ochrony środowiska i gospodarki wodnej realizowanych przez Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW), udzielane są dotacje na unieszkodliwianie wyrobów azbestowych na terenie całego kraju.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu realizując w/w Program udziela dotacji jednostkom samorządu terytorialnego województwa dolnośląskiego. Na podstawie regulaminu każdego roku rozpisany jest konkurs pod nazwą: „Usuwanie wyrobów zawierających azbest” Każda jednostka samorządu terytorialnego i spełniająca określone regulaminem wymagania może złożyć wniosek – ofertę konkursową na pozyskanie dotacji.

Warunki dofinansowania udzielonego przez WFOŚiGW we Wrocławiu na rok 2016 z udziałem środków NFOŚiGW

1.Cel programu

Usunięcie i unieszkodliwienie wyrobów zawierających azbest, a przez to minimalizacja szkodliwego oddziaływania azbestu na ludzi i środowisko.

2.Okres wdrażania

2.1. Nabór wniosków w terminie do 15 lutego 2017 r.

2.2. Rozliczenie zadania między wykonawca a beneficjentem w terminie do 15 września 2017 r.

2.3. Przedłożenie dokumentów do podpisania umowy pomiędzy WFOŚiGWa beneficjentem ustala się na 30 września 2017 r.

3.Szczegółowe zasady udzielania dofinansowania

3.1. Dofinansowanie udzielane jest na przedsięwzięcia w zakresie demontażu, transportu oraz unieszkodliwienia lub zabezpieczenia odpadów zawierających azbest.

3.2. Do dofinansowania mogą zostać zgłoszone zadania spełniające następujące wymogi:

3.2.1.przeprowadzone zostaną na terenie gminy, w której została przeprowadzona inwentaryzacja wyrobów zawierających azbest;

3.2.2.zgodne będą z opracowanym i przyjętym programem usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest obowiązującym na terenie tej gminy;

3.2.3.przeprowadzone zostaną zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. Nr 71, poz. 649 z późn. Zm.).

3.3. Kosztami kwalifikowanymi są koszty niezbędne do osiągnięcia efektu ekologicznego i obejmują wyłącznie koszty demontażu, zbierania, transportu i unieszkodliwiania odpadów zawierających azbest a także są zgodne z gminnymi programami usuwania azbestu.

3.4. Kwota dofinansowania przedsięwzięcia wynosi do 85% jego kosztów kwalifikowanych w oparciu o kryterium:

3.4.1.nie więcej jak 50% kosztów kwalifikowanych – dotacja ze środków NFOŚiGW, ale nie więcej niż 400 zł/Mg unieszkodliwionego odpadu.

3.4.2.nie mniej niż 35% kosztów kwalifikowanych – dotacja ze środków WFOŚiGW.

3.4.3.15% udział własny beneficjentów.

3.4.4.Maksymalny koszt usunięcia 1Mg odpadu nie może przekroczyć 800 zł.

3.4.5.Podatek VAT nie jest kosztem kwalifikowanym, jeżeli beneficjent ma możliwość żądania zwrotu lub odliczenia podatku VAT.

3.5. Wnioski należy składać na formularzu dostępnym na stronie Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu

15. Wpływ wdrożenia programu na środowisko

Projekt „Programu usuwania azbestu dla Gminy Warta Bolesławiecka wraz z inwentaryzacją” pozwoli określić zakres występowania wyrobów zawierających azbest ze szczególnym uwzględnieniem budynków mieszkalnych. Przeprowadzona inwentaryzacja z natury określa obszary geograficzne (wsie) o największym ilościowym występowaniu wyrobów zawierających azbest, ich rodzaju oraz przedstawia ocenę stanu wyrobów azbestowych (w większości przypadków są to płyty faliste lub płaskie, azbestowo-cementowe zastosowane jako pokrycia dachowe budynków i tylko w nielicznych przypadkach płyt są zastosowane jako ściany zewnętrzne budynków gospodarczych), a tym samym określa stopień pilności ich usunięcia i unieszkodliwienia.

Na terenie Gminy zidentyfikowano występowanie wyrobów zawierających azbest na 635 obiektach z czego prawie 8,31% to wyroby azbestowe zastosowane jako pokrycie dachowe na budynkach mieszkalnych.

Łączna ilość zidentyfikowanych wyrobów zawierających azbest

66 279,46 m2 o szacunkowej masie

729 074,06 kg

Potencjalnymi skutkami braku wdrożenia programu usuwania wyrobów zawierających azbest może być:

zwiększenie ilości odpadów składowanych nielegalnie czy w sposób nieprawidłowy,

wzmożona emisja włókien azbestowych na skutek nieodpowiedniego demontażu,

brak wyeliminowania wyrobów zawierających azbest w okresie prawnie
do tego przewidzianym,

wzrost ilości „dzikich wysypisk” na których składowane będą odpady niebezpieczne,

niewłaściwe postępowanie z odpadami niebezpiecznymi przez mieszkańców co może prowadzić do pogorszenia zdrowia,

Brak realizacji zapisów „Programu usuwania azbestu dla Gminy Warta Bolesławiecka” prowadzić będzie do pogorszenia niektórych elementów środowiska, co będzie wpływać negatywnie na zdrowie mieszkańców Gminy. Wpływ braku realizacji „Programu usuwania azbestu dla Gminy Warta Bolesławiecka” objawiać się będzie:

wzrostem emisji zanieczyszczeń do powietrza,

wzrostem zanieczyszczeń gleby,

dewastacją siedlisk naturalnych,

dewastacją walorów krajobrazowych i turystycznych Gminy,

wzrostem zagrożenia dla zdrowia ludzi.

Za przedsięwzięcia o potencjalnym oddziaływaniu na środowisko przewidziane
do realizacji w „Programie usuwania azbestu dla Gminy Warta Bolesławiecka” w okresie 2017 – 2032 można uznać działania związane z:

demontażem wyrobów zawierających azbest,

transportem odpadów niebezpiecznych z miejsca ich wytworzenia (demontażu) do miejsca ich utylizacji,

utylizacją odpadów niebezpiecznych poprzez składowanie na uprawnionych do tego składowiskach.

Powyższe działania mogą negatywnie wpływać na ochronę jakości powietrza
w przypadku nieodpowiedniego demontażu, transportu i unieszkodliwiania (wzrost zapylenia czy emisji włókien azbestowych do powietrza) również na etapie likwidacji nielegalnych składowisk.

Pozytywne aspekty wprowadzenia programu:

Poprzez przeprowadzoną inwentaryzację wyrobów zawierających azbest gmina uzyska wiedzę o ilości, rodzaju, i lokalizacji wyrobów zawierających azbest znajdujących się na terenie Gminy,

Przeprowadzona ocena stanu wyrobów zawierających azbest pozwoli ustalić okresy i ilości odpadów niebezpiecznych, które powinny zostać poddane unieszkodliwieniu,

Pozyskana wiedza o ilości i lokalizacji wyrobów azbestowych powinna wyeliminować nieodpowiednie postępowanie z nimi przez mieszkańców, a zwłaszcza:

Przeprowadzanie demontażu przez uprawnione firmy, co powinno ograniczyć emisję włókien do atmosfery podczas prowadzonych prac
i podczas transportu do miejsc unieszkodliwiania (poprzez odpowiednie zabezpieczenie odpadów do transportu),

Przekazywanie odpadów do unieszkodliwienia na uprawnionych składowiskach - nielegalne składowanie odpadów niebezpiecznych będzie można łatwo udowodnić,

Wdrożenie systemu monitoringu realizacji „Programu usuwania azbestu” ograniczy presję na środowisko – pozwoli określić miejsca powstawania odpadów niebezpiecznych w nadchodzących latach, co konsekwencji pozwoli na planowanie działań (finansowych, logistycznych i organizacyjnych) związanych z demontażem, transportem i unieszkodliwianiem azbestu,

Usuwanie wyrobów zawierających azbest z terenu Gminy przyczyni
się do poprawy jakości środowiska i zmniejszy ryzyko narażenia mieszkańców Gminy na substancje kancerogenne.

Wymienione czynniki będą miał pozytywny wpływ na powietrze, powierzchnię ziemi i zdrowie ludzi.

Potencjalne zagrożenia.

Prace związane z demontażem wyrobów zawierających azbest mogą powodować przedostawanie się włókien azbestowych do powietrza. W celu zminimalizowania skutków prowadzenia prac demontażowych, należy prace te powierzyć wyspecjalizowanym przedsiębiorcom. Firmy specjalistyczne potrafią poprzez stosowane technologie, stosowanie środków ochrony osobistej pracowników i przygotowanie obiektu do demontażu ograniczają negatywne skutki oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi podczas wykonywania prac.

Wytworzone odpady niebezpieczne należy przetransportować z miejsca ich wytworzenia do miejsca utylizacji. Zwiększenie ilości transportu będzie na terenie Gminy nieistotne – w pierwszych latach rocznie program przewiduje transport ok. 18 Mg odpadów, Jest to zaledwie kilka transportów w ciągu roku, transporty te nie zmienią w istotny sposób emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz nie będą miały wpływu na poziom hałasu drogowego. W latach 2021 – 2032 ilość przewożonych odpadów ma wzrosnąć do ok. 56 Mg rocznie.

Realizacja zadań przewidzianych w Programie usuwania azbestu z terenu Gminy Warta Bolesławiecka wpłynie przede wszystkim na:

coroczne ograniczenie ilości wyrobów zawierających azbest na terenie Gminy Warta Bolesławiecka,

usunięcie do roku 2032 wyrobów zawierających azbest z terenu Gminy,

zmniejszenie ryzyka narażenia ludności na substancje rakotwórcze do których zaliczane są włókna azbestowe,

ograniczenie degradacji gleb i krajobrazu,

poprawę jakości powietrza atmosferycznego.

Wobec powyższego stwierdza się, iż realizacja zadań wynikających z „Programu usuwania azbestu” przyczyni się do poprawy stanu środowiska na obszarze Gminy.

Brak realizacji projektowanego dokumentu, przyczyni się do pozostawienia stanu obecnego, a co za tym idzie wpłynie na pogarszanie stanu środowiska w przyszłych latach.

16. Podsumowanie

Gospodarka odpadami niebezpiecznymi zawierającymi azbest, jest ważnym elementem całego systemu gospodarki odpadami, a także integralną częścią planów gospodarki odpadami powiatów i województw oraz planu krajowego.

Azbest należy do surowców charakteryzujących się niekorzystnym działaniem zarówno na zdrowie ludzi, jak i na środowisko naturalne. W związku z tym faktem od 1997 r. zakazano stosowania azbestu i wyrobów zawierających azbest.

Mimo istnienia zakazu stosowania azbestu w nowych budynkach i technologiach będzie on elementem struktury wielu obiektów jako materiał wbudowany jeszcze przez kilkanaście lat. Należy pamiętać, że nie jest szkodliwa sama obecność
w budynku materiałów zawierających azbest. Niebezpieczeństwo pojawia
się w wyniku nieprawidłowego obchodzenia się z tymi elementami, na skutek czego mogą one stać się niebezpieczne będąc źródłem emisji włókien azbestowych do powietrza.

Niezbędne jest zastosowanie się właścicieli i zarządców obiektów budowlanych do obowiązku prowadzenia okresowych kontroli i oceny stanu technicznego wyrobów zawierających azbest oraz przekazywania właściwym jednostkom danych o ilości, stanie i miejscu występowania azbestu. Istotna jest również świadomość przedsiębiorców wykonujących prace związane z usuwaniem wyrobów zawierających azbest. Wykonywanie tych prac wyłącznie przez wyspecjalizowane i uprawnione w tym zakresie firmy, pozwoli wyeliminować zagrożenie wynikające z nieprawidłowego ich prowadzenia.

Z tego względu jednym z głównych celów niniejszego programu jest edukacja
i przybliżenie szerokim kręgom społeczeństwa problematyki bezpiecznej eksploatacji usuwania wyrobów zawierających azbest. Rola Gminy w problematyce azbestu sprowadza się do koordynacji działań związanych z usuwaniem azbestu i poszerzania świadomości mieszkańców w kwestii zagrożeń dotyczących wyrobów azbestowych i sposobów ich eliminowania.

Informacje, jak postępować w trakcie eksploatacji, zabezpieczania lub usuwania azbestu i materiałów zawierających azbest, jak postępować z wytworzonymi odpadami aż po ich deponowanie na składowisku, przedstawione w niniejszym dokumencie, powinny pomóc w rozpowszechnianiu stosowania dobrych wzorców bezpiecznego postępowania z azbestem i materiałami zawierającymi azbest.

17.Materiały źródłowe

Wykaz rozporządzeń dotyczących problematyki azbestowej, stan na wrzesień 2017 r.:

1.Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudnienia przy niektórych z tych prac (Dz. U. z 2004 r. Nr 200, poz. 2047 z późn. zm.).

2.Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397, z późn. zm.).

3.Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 marca 1996 r.
w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (M.P. z 1996 r. Nr 19, poz. 231).

4.Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 4 sierpnia 2004 r. w sprawie okresowych badań lekarskich pracowników zatrudnionych w zakładach, które stosowały azbest w produkcji (Dz. U. z 2004 r. Nr 183, poz. 1896).

5.Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 sierpnia 2004 r. w sprawie leczenia uzdrowiskowego osób zatrudnionych przy produkcji wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2004 r. Nr 185, poz. 1920, z późn. zm.).

6.Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji, chemicznych ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych
o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. z 2012 r. poz. 890).

7.Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 stycznia 2005 r. w sprawie wzoru książeczki badań profilaktycznych dla osoby, która była lub jest zatrudniona
w warunkach narażenia zawodowego w zakładach stosujących azbest
w procesach technologicznych, sposobu jej wypełnienia i aktualizacji (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 109).

8.Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 02 lutego 2011 r. w sprawie badań
i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2011 r. Nr 33, poz. 166).

9.Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 września 2005 r. w sprawie leków związanych z chorobami wywołanymi pracą przy azbeście (Dz. U. z 2005 r. Nr 189, poz. 1603).

10.Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 czerwca 2014 r.
w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 817).

11.Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 13 stycznia 2015 r. w sprawie rodzajów odpadów, które mogą być składowane w sposób nieselektywny (Dz. U. z 2015 r. poz. 110).

12.Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania wyrobów zawierających azbest oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których były lub są wykorzystywane wyroby zawierające azbest (Dz. U. z 2011 r. Nr 8, poz. 31).

13.Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2004 r. Nr 71, poz. 649 z późn. zm.).

14.Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 14 października 2005 r.
w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów (Dz. U. z 2005 r. Nr 216, poz. 1824).

15.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923).

16.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r., poz. 1169).

17.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2009 r. w sprawie sposobu przedkładania marszałkowi województwa informacji o występowaniu substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska (Dz. U. z 2009 r. Nr 124, poz. 1033 z późn. zm.).

18.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16, poz. 87).

19.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz. U. z 2013 r., poz. 523).

20.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu przedkładania marszałkowi województwa informacji o rodzaju, ilości i miejscach występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r.poz. 1450).

21.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1546 z późn. zm.).

22.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 grudnia 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1973).

23.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r. poz. 796).

24.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 czerwca 2008 r. w sprawie rodzajów odpadów, których przewóz w celu unieszkodliwiania jest zabroniony (Dz. U. z 2008 r. Nr 119, poz. 769).

25.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. z 2014 r. poz. 1542).

26.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez marszałka województwa rejestru wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2012 r. poz. 25).

27.Oświadczenie Rządowe z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wejścia w życie zmian do załączników A i B Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 882)

28.Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia
(Dz. U. z 2002 r. Nr 108, poz. 953, z późn.zm.).

29.Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Dz. U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1126).

30.Rozporządzenie Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej
z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie prowadzenia kursów w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 619).

31.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedkładania marszałkowi województwa informacji o rodzaju, ilości i miejsca występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 1450).

32.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez marszałka województwa rejestru wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2013 r. poz. 25).

33.Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 grudnia 2014 r. w sprawie dokumentów na potrzeby ewidencji odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1973).

Wykaz ustaw dotyczących problematyki azbestowej, stan na wrzesień 2017r.:

34.Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, z późn, zm.).

35.Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. O zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. Z 2004 r. Nr 3, poz. 20, z późn. zm.)

36.Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1322, z późn. zm.).

37.Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519 z późn. zm.).

38.Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21, z późn. zm.).

39.Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. O wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, Ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085, z późn. zm.).

40.Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (Dz. U. 2011 r. Nr 63, poz. 322, z późn. zm.)

41.Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2011r. Nr 227, poz. 1367, z późn. zm.).

Dyrektywy Rady EWG:

42.Dyrektywa Rady Nr 80/1107/EWG z dnia 27 listopada 1980 r. w sprawie ochrony osób narażonych na ekspozycję szkodliwych substancji (ze zmianami wynikającymi z dyrektywy Nr 91/322/EWG z dnia 29 maja 1991 r.).

43.Dyrektywa Rady Nr 83/477/EWG z dnia 19 września 1983 r. o ochronie pracowników przed zagrożeniem związanym z narażeniem na działanie azbestu w pracy (znowelizowana Dyrektywą Rady Nr 91/382/EWG).

44.Dyrektywa Rady Nr 90/394/EWG z dnia 28 czerwca 1990 r. w sprawie ochrony pracowników przed narażeniem na z czynniki rakotwórcze w środowisku pracy (znowelizowana Dyrektywą Rady Nr 99/38/WE).

45.Dyrektywa Rady Nr 91/382/EWG z dnia 25 czerwca 1991 r. o dopuszczalnym stężeniu włókien azbestu (uzupełnienie do Dyrektywy Nr 83/477/EWG).

46.Dyrektywa Rady Nr 94/33/EWG z dnia 22 czerwca 1994 r. w sprawie ochrony młodocianych w miejscu pracy.

47.Dyrektywa Rady Nr 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów.

48.Dyrektywa Rady Nr 76/769/EWG z dnia 27 lipca 1976 r. w sprawie zasad prawa, przepisów i środków administracyjnych krajów członkowskich Wspólnoty Europejskiej, jak również odnoszących się do ograniczeń w zakresie handlu stosowania substancji niebezpiecznych.

49.Dyrektywa Rady Nr 83/478/EWG z dnia 19 września 1983 r. w sprawie ujednolicenia ustawodawstwa, przepisów i postanowień krajów członkowskich.

50.Dyrektywa Rady Nr 85/610/EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. jako uzupełnienie
do Dyrektywy Nr 76/769/EWG.

51.Dyrektywa Rady Nr 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1987 r. o ochronie bezpieczeństwa i higieny w miejscu pracy.

52.Dyrektywa Rady Nr 87/217/EWG z dnia 19 marca 1987 r. w sprawie zapobiegania i zmniejszania zanieczyszczenia środowiska azbestem.

53.Dyrektywa Rady Nr 89/106/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. w sprawie zbliżania ustawodawstwa, przepisów i postanowień administracyjnych krajów członkowskich, dotyczących produktów budowlanych.

54.Dyrektywa Rady Nr 91/659/EWG z dnia 3 grudnia 1991 r. w sprawie zbliżania ustawodawstwa, przepisów i postanowień administracyjnych krajów członkowskich, dotyczących wprowadzania ograniczeń w zakresie rozprowadzania na rynku i stosowania niebezpiecznych substancji
i wyrobów technicznego zastosowania.

55.Dyrektywa Rady Nr 84/360/EWG z dnia 28 czerwca 1984 r. w sprawie zanieczyszczeń środowiska przez zakłady przemysłowe.

56.Dyrektywa Rady Nr 98/24/WE z dnia 7 kwietnia 1998 r. w sprawie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników przed niebezpieczeństwem związanym ze środkami chemicznymi w miejscu pracy.

57.Dyrektywa Rady 99/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie składowania odpadów.

58.Dyrektywa Rady 91/689/WE z dnia 12 grudnia 1991 r. w sprawie odpadów niebezpiecznych.

59.Rozporządzenie Rady 259/93 z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie nadzoru
i kontroli przesyłania odpadów w obrębie Wspólnoty, do Wspólnoty i poza
jej obszar.

60.Dyrektywa Rady 97/11/WE z dnia 3 marca 1997 r. nowelizująca Dyrektywę 85/337/EWG - w sprawie oceny oddziaływania niektórych publicznych
i prywatnych przedsięwzięć na środowisko.

61.Dyrektywa Rady 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. w sprawie zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i kontroli.

62.Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny skutków oddziaływania na środowisku niektórych planów i programów.

63.Dyrektywa Rady 91/692/WE z dnia 23 grudnia 1991 r. w sprawie normalizacji
i racjonalizacji sprawozdań dotyczących realizacji niektórych Dyrektyw Rady dotyczących środowiska.

Inne materiały:

64.J. Dyczek. Charakterystyka, własności i zastosowanie azbestu. Akademia Górniczo-Hutnicza Kraków, Fundacja Łódzkie bez Azbestu, www.azbestlodz.pl.

65.Azbest - narażenie i skutki zdrowotne - dr hab. Edward Więcek, Bezpieczeństwo Pracy 2/2004.

66.Azbest - ekspozycja zawodowa i środowiskowa: skutki, profilaktyka.- Neonila Szeszenia-Dąbrowska, Łódź: Oficyna Wydawnicza Instytut Medycyny Pracy
im. prof. J. Nofera, 2004.

67.N. Szeszenia-Dąbrowska: Azbest a zdrowie człowieka. Materiał dydaktyczny na kurs specjalistyczny „Bezpieczne postępowanie z azbestem i materiałami zawierającymi azbest”. (Kraków, AGH, 26.06.2003 r).

68.Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych
na terytorium Polski przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 14 maja 2002 r.

69.Konwencja Nr 162 Konferencji Ogólnej Międzynarodowej Organizacji Pracy
z dnia 24 czerwca 1986 r. - dotycząca bezpieczeństwa w stosowaniu azbestu.

70.Zalecenia Międzynarodowej Organizacji Pracy Nr 172 z dnia 24 czerwca
1986 r. dotyczące ochrony pracowników przed działaniem azbestu.

18.Załączniki

Załącznik nr 1 Szczegółowa inwentaryzacja występowania wyrobów zawierających azbest na terenie Gminy Warta Bolesławiecka.

Załącznik nr 2 Wzór oceny stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest.

Załącznik nr 3 Wzór oznakowania wyrobów, odpadów i opakowań zawierających azbest lub wyroby zawierające azbest, a także miejsc ich występowania.

Załącznik nr 4 Wzory dokumentów na potrzeby ewidencji odpadów:

a)Karta przekazania odpadów,

b)Karta ewidencji odpadów,

c)Karta ewidencji odpadów niebezpiecznych.

Pliki do pobrania

Biuletyn Informacji Publicznej — Urząd Gminy Warta Bolesławiecka

Logowanie